Waterontharders: werken ze echt tegen kalkaanslag?

 

In de uitzending van maandag 4 maart besteden we aandacht aan waterontharders.

Deze apparaten zouden de grote hoeveelheden kalk uit je drinkwater filteren en ervoor zorgen dat kalkaanslag op je keukenproducten verleden tijd is.

Dat klinkt als dé oplossing voor heel wat huishoudelijke problemen, maar is dat ook echt zo? 

 

Waterontharders tegen calcium

Roberta Hofman, senior onderzoeker Waterbehandeling van wateronderzoeksinstituut KWR, legt uit dat waterontharders de neerslag van calcium en magnesium uit drinkwater tegengaan. 

"Dat deze mineralen in ons water zitten is overigens niet erg.

Het wordt pas vervelend als calcium neerslaat in calciumcarbonaat, omdat dit voor kalkaanslag zorgt en hierdoor apparaten op den duur kapot kunnen gaan."

 

Hierom willen we zacht water

"Hoe meer calcium er in het water zit, hoe ‘harder’ het water is en hoe schadelijker het is voor apparaten", legt Hofman uit.

"Het drinkwater in Nederland is over het algemeen vrij zacht, omdat de meeste drinkwaterbedrijven het water al ontharden."

Kalkneerslag is namelijk ook slecht voor het milieu doordat de levensduur van apparaten korter wordt, ze meer stroom verbruiken en er meer wasmiddel en zeep nodig is. 

"Dit ontharden door drinkwaterbedrijven kan echter maar tot een bepaald niveau, omdat hier een wettelijke grens aan zit.

Hier zijn allerlei redenen voor, zoals het feit dat je leidingnetwerk aangetast kan worden door te zacht water", aldus Hofman.

 

Wat een waterontharder precies (niet goed) doet

Minder calcium in je water lijkt dus een goede oplossing. Het zou zorgen voor minder tot vrijwel geen kalkaanslag en dit zorgt weer voor een lange houdbaarheid van apparaten,

zachte handdoeken en de bescherming van je leidingen.

Toch hebben waterontharders ook allerlei nadelen, legt Hofman legt uit. 

• "Waterontharders met membranen halen echt alles uit het water. Ik ben hier niet zo’n fan van, omdat naast alle goede mineralen ook de smaak uit het water wordt gehaald.
•  Bovendien wordt van honderd liter water gemiddeld dertig liter gezuiverd en zeventig liter verdwijnt naar het afvalwater, terwijl dit kwalitatief hartstikke goed water is. Dat is ontzettend zonde."
• "Een ander type waterontharder zorgt ervoor dat het calcium wordt vervangen door natrium.
•  Dit betekent dat elke 40 milligram calcium wordt vervangen door 46 milligram natrium, waardoor uiteindelijk een grotere hoeveelheid aan natrium overblijft.
•  Hier is veel zout voor nodig en zorgt dan ook voor grote hoeveelheden zout in ons afvalwater." 
• "Een derde type waterontharder bestaat uit een kan met een waterfilter erin.
•  Hiermee zou je allerlei andere rommel zoals chloor, jodium en pesticiden uit het water kunnen halen.
•  We hebben hier echter onderzoek naar gedaan en dit zit allemaal niet in het Nederlandse drinkwater.
•  Sterker nog: het water bleek viezer met het filter erin, omdat zich op het filter allerlei bacteriën verzamelden."
• "Tot slot zijn de waterontharders door middel van magneten ook erg bekend.
•  Hierdoor wordt calcium niet het water uit gehaald, maar je krijgt een ander type neerslag van het calciumcarbonaat wat dus voor minder kalkaanslag zorgt.
•  Hoe dit precies werkt is alleen nog niet duidelijk. In sommige gevallen werkt het wel en in andere gevallen niet, dus dit moet nog uitgezocht worden.
•  Of deze ontharder dus echt goed werkt, kan überhaupt nog niet in het algemeen gezegd worden." 
•  

Water ontharden is onnodig

Met al deze nadelen in het achterhoofd geeft Hofman het volgende advies: "Voor het gros van de mensen is een waterontharder echt totaal nergens voor nodig. Ons kraanwater heeft de beste kwaliteit water van de wereld en voldoet aan alle strenge eisen. Bovendien wordt op de meeste plekken in Nederland al zacht of onthard water geleverd." 

"Wel zou het kunnen zijn dat zacht water bevorderlijk is voor bepaalde huidaandoeningen, maar dat weet ik ook niet zeker. Medisch gezien is het drinkwater in Nederland echt prima. Als iemand er zelf denkt baat bij te hebben om zacht water te hebben, bijvoorbeeld voor eczeem of iets dergelijks, dan kun je zeker overwegen om je water te ontharden. Maar over het algemeen is dat niet nodig", aldus Hofman.

Vervang de filter op tijd

Dat waterontharders niet nodig zijn, betekent volgens Hofman niet dat ze niet doen wat ze beloven. "De genoemde systemen filteren daadwerkelijk calcium uit het water, hoewel ik dat  bij de laatste magneetvariant niet zeker weet."

"Mijn advies is om heel goed in de gaten te houden wat de fabrikant aanbeveelt wat betreft het gebruik van de systemen. Het filter in de systemen moet namelijk echt op tijd vervangen worden, voordat zich daar allerlei bacteriën op verzamelen. Uiteindelijk laten toch veel mensen deze filters te lang zitten en dat gaat dan weer ten koste van je waterkwaliteit", aldus Hofman.

Zo voorkom je kalkaanslag

"Bij sommige apparaten, zoals quookers en waterkokers, ontstaat eerder kalkaanslag omdat calciumcarbonaat eerder neerslaat bij water op hoge temperatuur", legt Hofman uit. Dit kan makkelijk verwijderd worden zonder waterontharder. 

"Wat je natuurlijk altijd gewoon kunt doen is een beetje azijn gebruiken om kalkneerslag weg te krijgen. Veel heb je hier ook niet van nodig, omdat ons drinkwater niet zo hard is en niet veel aanslag zal veroorzaken. Daarnaast kun je zelfs gewoon een borsteltje bij een huishoudwinkel kopen om de aanslag weg te vegen."

 

·         Waterontharders: werken ze echt tegen kalkaanslag? - Radar - het consumentenprogramma van AVROTROS